Waarom directe instructie geen eenrichtings lesgeven is #cviov

Twee dagen geleden pleitte hoogleraar Filip Dochy tijdens het CvI-congres ervoor om te stoppen met “eenrichtings lesgeven”. In deze blogpost wil ik duidelijk maken dat dit niet betekent dat je moet stoppen met “directe instructie”.

Dochy pleitte er onder meer voor dat “eenrichtings lesgeven” alleen werkt als we iets willen inleiden, toelichten of als lerenden om uitleg vragen. Onderwijs zou moeten bestaan uit 70% interactie en teamwerk, 20% zelfstudie en 10% formeel instructie. Hij maakte overigens niet expliciet wat “eenrichtings lesgeven” precies is. In onderstaande video maakt hij wel duidelijk hoe ‘actie en delen’ vorm kunnen krijgen:

Tijdens de workshop die Gilde Opleidingen over High Impact Learning verzorgde, werd wel de vergelijking getrokken met ‘direct instruction’ (directe instructie). Volgens Dochy heeft directe instructie alleen op korte termijn effect en staat deze aanpak ook niet hoog in Hattie’s ranking (nummer 29 met een effectgrootte van 0,60).

Bij Hattie moet je vooral ook naar de toelichting kijken, niet alleen naar de effectgrootte. Een effectgrootte van 0,60 is overigens behoorlijk goed. Dochy heeft een punt dat bij effectiviteitsonderzoek vaak naar de korte termijn wordt gekeken.

We weten echter ook wat we moeten doen om ervoor te zorgen dat leren op lange termijn beklijft (zoals het spreiden van leermomenten in de tijd en het actief ophalen van kennis door veel te oefenen).

Ik heb al in mijn verslag van Dochy’s inleiding aangegeven dat hij wat mij betreft kort door de bocht gaat. Ik heb me al vaker verzet tegen dogmatische percentages. Mensen als Charles Jennings, die een ander 70:20:10-model heeft geïntroduceerd, zijn al enkele jaren geleden afgestapt van de harde percentages. Jennisng spreekt nu van een referentiemodel waarbij we de percentages niet al te letterlijk moeten nemen. Dat gaat Dochy wellicht ook ooit doen. Maar dan is het kwaad al geschied. Ik hoorde gisteren tijdens het CvI-congres al mensen aangeven dat we maar nog maar 10% van de onderwijs les mogen geven.

Daar komt bij dat Dochy m.i. een heel eenzijdig en karikaturaal beeld schetst van “directe instructie” (“wenn alles schläft und einder spricht, den Zustand nennt man Unterricht”).

Tim Surma maakt dit duidelijk in De toren van Babel der Directe Instructie. Surma haalt Barak Rosenshine aan die vijf betekenissen van “directe instructie” onderscheidt. Eén van die betekenissen is de negatieve perceptie die ook Dochy er aan lijkt te geven (de lerende als passieve consument die luistert naar een vertoog van de docent).

Volgens Surma is de eerste betekenis directe instructie als verzamelnaam voor alle vormen van onderwijs waarbij de docent instructie geeft, en dus het lesverloop bepaalt. Drie andere betekenissen schetsen een veel diverser beeld:

  • Directe instructie als een set van instructiestrategieën waarvan onderzoek laat zien dat ze leiden tot goede leerresultaten. Daar horen het opfrissen van essentiële voorkennis bij, het aangeven van duidelijke doelen bij de start van de les, het geven van duidelijke instructies en het geven van systematische terugkoppeling.
  • Directe instructie als paraplubegrip voor de instructie die leraren gebruiken om cognitieve strategieën aan te leren. Het geleidelijk afbouwen van ondersteuning aan lerenden valt hier onder.
  • Directe instructie als centraal element uit het zogenaamde DISTAR-programma. De instructiestrategieën hebben dan zes kenmerken (zoals een expliciet stap-voor-stap uitgewerkte lesvoorbereiding, beheersing van elke tussentijdse stap (‘mastery’) en systematische oefening.

Tim Surma pleit voor een gezamenlijk definitie, en kiest daarbij voor directe instructie als een set van instructiestrategieën waarvan onderzoek laat zien dat ze leiden tot goede leerresultaten. Daaruit blijkt dat ‘directe instructie’ juist het belang van actief leren door lerenden benadrukt.

Ik kan me hier prima in vinden. Daarmee komt directe instructie ook in de buurt van de principes van High Impact Learning. Het lijkt me belangrijk dit te erkennen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *